توضیحات
Print (EBV) اپشتن بارویروس

 

 کلیات 

 

ويروس اپشتن بار (ويروس (EB هر پس ويروسي است که در همه جا وجود دارد. اين ويروس عامل بيماري مونونوکلوز عفوني حاد، لنفوم بورکيت، سرطان بيني و گلو و اختلالات لنفوپروليفراتيو در افراد مبتلا به نارسايي ايمني مي باشد.

 

خصوصيات ويروس

ژنوم DNA ويروس EB حاوي حدود Kbp172 بوده و محتويات گوانين و سيتوزين آن حدود 59 درصد است و حدود صد ژن دارد. دو تيپ ويروس (EBV-2و EBV-1) بر پايه تفاوت ژن هاي آنتي ژن هاي هسته اي نهفتگي (EBERsو EBNAS) دسته بندي مي شوند.

 

عفونت اوليه

ويروسEB معمولاً به وسيله بزاق آلوده منتقل مي شود و عفونت را در دهان و گلو آغاز مي کند. تکثير ويروس در سلول هاي اپي تليال حلق و غدد بزاقي (يا لنفوسيت هاي Bسطحي) رخ مي دهد. برخي از افراد، مقدار کمي از ويروس را هفته ها يا ماه ها بعد از آلودگي به محيط اطراف پخش مي کنند. سلول هاي Bآلوده عفونت را از اوروفارنکس به کل بدن منتقل مي کنند. در افراد طبيعي، اکثر سلول هاي آلوده با ويروس از بين مي روند فقط تعداد کمي از لنفوسيت هاي آلوده در سراسر زندگي در ميزبان باقي مي مانند .  عفونت اوليه در کودکان معمولاً تحت باليني است ولي در بالغين جوان، معمولاً مونونوکلئوز عفوني ايجاد مي شود.

بيماري مونونوکلئوز در واقع ترنسفورماسيون پلي کلونال سلول هاي B است. سلول هاي B آلوده به EBV ايمونوگلوبولين سنتز مي کنند. وجود اتوآنتي بادي ها، نشان دهنده بيماري است. آنتي بادي هتروفيل که با آنتي بادي کلاسيک است، واکنش مي کند.

 

فعاليت مجدد ويرس هاي نهفته

EBV به عنوان عاملي براي لنفوم بورکيت، کارسينوم نازوفارنکس، بيماري هوچکين و برخي لنفوماهاي ديگر شناخته شده است.

 

يافته هاي باليني

اکثر عفونت هاي اوليه در کودکان بدون علائم باليني هستند ، در کودکان و نوجوانان سندرم کلاسيک مونونوکلئوز عفوني در عفونت اوليه مشاهده مي شود. EBV همراه با سرطان هاي گوناگون گزارش شده است.

الف ) مونونوکلئوز عفوني

بعد از دوره کمون که حدود 30 تا 50 روز است علائم بيماري به صورت سردرد، بي قراري، خستگي و گلودرد بروز مي کند. بزرگ شدن غدد لنفاوي و طحال از مشخصات اين بيماري است برخي از بيماران دچار التهاب کبد مي شوند.

اين بيماري حدود 2 تا 4 هفته طول مي کشد و سپس خود به خود بهبود مي يابد. در هنگام بيماري افزايشي در تعداد گلبول هاي سفيد خون در خصوص لنفوسيت هاي مشاهده مي شود تعداد زيادي از اين لنفوسيت ها ، بزرگ بوده و لنفوسيت هاي Tاتيپيک نام دارد.

در برخي از افراد، تب با شدت کم و بي قراري به مدت چندين هفته يا ماهها بعد از بيماري حاد ادامه دارد . عوارض اين بيماري در افراد طبيعي نادر است.

ب ) لکوپلاکی مويي در مخاط دهان

اين ضايعه، رشدي مانند زگيل دارد که در روي زبان برخي از بيماران آلوده با HIV و بيماران گيرنده پيوند ظاهر مي شود. در اين ضايعه، ويروس EB به طور موضعي در سلول هاي اپي تليال تکثير مي يابد.

ج) لنفوم بورکيت

EBV با ايجاد لنفوم بورکيت (تومورفک در کودکان آفريقايي و بالغان جوان) همراه است بيشتر تومورهاي آفريقايي (بيش از90 درصد) داراي DNAي ويروس EB هستند و آنتي ژن 1-EBNA را بيان مي کنند در ساير نقاط جهان، تنها 20 درصد لنفوم بورکيت داراي DNA ي ويروس EB هستند. حدس زده مي شود که ممکن است EBV در مرحله اول لنفوم بورکيت توسط ناميرا کردن B سل نقش داشته باشد. يک فاکتور شناخته شده باعث در نهايت، جابجايي کروموزومي بارزي وجود دارد که در ژن هاي ايمونوگلوبولين اتفاق مي افتد و باعث به هم خوردن تنظيم بيان پروتوانکوژن C-MYC مي شود.

د ) کارسينوم نازوفارنکس

اين بيماري سرطان سلول هاي اپي تليال در مردان چيني است. DNAي ويروس EBدر سلول هاي سرطاني نازوفارنکس يافت مي شود و بيماران داراي مقادير زيادي آنتي بادي صد ويروس EBهستند. EBNA1  و  LMP1بيان مي شوند. به نظر مي رسد عوامل ژنتيکي و محيطي در ايجاد کارسينوم نازوفارنکس دخيل باشند.

ه ) بيماري لنفوپروليفرواتيو در افراد مبتلا به نارسايي ايمني:

بيماران نقص ايمنی در معرض ابتلا به بيماري لنفوپروليفراتيو حاصل از ويروس EB  قرار دارند و گاهي اين بيماري در آنها کشنده است. 1 تا 10 درصد بيماران دريافت کننده پيوند، دچار اختلالات لنفوپروليفراتيو حاصل از ويروس EBمي شوند که اغلب هنگام بروز عفونت اوليه رخ مي دهد. اين ها ممکن است اغلب هنگام بروز عفونت اوليه رخ مي دهد. اين ها ممکن است پروليفراسيون پلي کلونال Bسل باشند که ناهنجاري کروموزومي شبيه لنفوم بروکيت را نشان نمي دهد لنفوماهاي مهاجم مونوکلونال Bسل نيز ممکن است ايجاد شوند.

بيماران ايدزي مستعد لنفوماهاي وابسته به EBVو لوکوپلاکي مويي شکل دهاني ـ زباني هستند. در واقع تمامي لنفوماهاي غيرهوچکيني سيستم اعصاب مرکزي، وابسته به EBV هستند، در حالي که 50 درصد لنفوماهاي سيستميک EBV  مثبت هستند. به علاوه به نظر مي رسد در 50  درصد از موارد EBV همراه با بيماري هوچکين کلاسيک ارتباط داشته باشد و ژنوم EBVدر سلول هاي بدخيم و يداستنبرگ يافت شود.

تست هاي سرولوژي براي رديابي آنتي بادي عليه، آنتي ژن هاي ويروسي، بيش از  آنتي بادي هتروفيل قابل اعتماد است وبراي اثبات تشخيص منونوکلئوز EBV به کار گرفته مي شود وجود عفونت EBVرا مي توان با يافتن يکي از موارد زير اثبات کرد:

1 ـ آنتي بادي IgM در برابر VCA

2 ـ وجود آنتي بادي VCAو فقدان آنتي بادي EBNA

3 ـ افزايش آنتي بادي ها در برابر VCA و آنتي ژن اوليه يافتن آنتي بادي هاي VCAو  EBNAنشان دهنده آن است که فرد قبلاً عفونت داشته است . توليد آنتي بادي در برابر EBNA موجب تخريب سلول هاي آلوده مي شود و اين امر معمولاً نشانگر کنترل بيماري فعال توسط سلول Tمي باشد.

هيچگونه واکسني در رابطه با ويروس EB وجود ندارد.

اسيکلووير در طي دوره تجويز، انتشار ويروس EB را از دهان و گلو کاهش مي دهد، اما بر روي سلول هاي B ناميرا آلوده با ويروس EB موثر نمي باشد. آسيکلووير هيچ گونه تاثيري بر روي علائم بيماري مونونوکلئوز ندارد و معلوم نيست که در درمان لنفوم ناشي از ويروس EBدر بيماران مبتلا به نارسايي ايمني مفيد باشد.

انتقال انتخابي از سلول هاي Tواکنش دهنده با ويروس EB، در درمان بيماري لنفوپروليفراتيو ناشي از ويروس EB، اميداوار کننده نشان داده شده است.

آزمایشگاه تخصصی ویروس شناسی کیوان
جستجو